Trening autogenny Schultza jest metodą relaksacyjną, opracowaną przez Johannesa Heinricha Schultza – niemieckiego psychoterapeutę i psychiatrę. Polega on na wywołaniu metodą autosugestii stanu zbliżonego do hipnozy i wewnętrznej medytacji.
Trening autogenny Schultza został opracowany w 1932 r. To zestaw ćwiczeń, które bazują na metodach wykorzystywanych w medytacji zen i jodze, lecz bez bezpośrednich odwołań do tych systemów. Cechą główną treningu autogennego jest tytułowa autogenność. Wyraz „autogenny” wywodzi się z języka francuskiego od słowa , które oznacza „samorodny”, „samorzutny”, „powstały sam przez się”, „wywołany przez przyczyny wewnętrzne”.
Na trening autogenny Schultza składa się sześć etapów, a wśród nich:
Początkowo relaksacja powinna wynosić od 3 do 5 minut i obejmować uczucie ciężaru. Następnie wydłuża się czas jej trwania do 10 minut, a do ćwiczeń dodaje się uczucie ciepła. Finalnie relaksacja powinna zajmować do 20–30 minut i składać się ze wszystkich etapów.
Trening autogenny Schultza należy wykonywać od 1 do 2 razy na dobę, najlepiej o tej samej porze, godzinę przed położeniem się spać. Niewskazane jest wykonywanie ćwiczeń od razu po posiłku. Relaksacja autogenna Schultza powinna być wykonywana w wygodnej pozycji. Można ćwiczyć, leżąc na plecach lub na brzuchu, półleżąc lub siedząc z podparciem pleców.
Oprócz pozycji zapewniającej wygodę ważny jest odpowiedni strój do ćwiczeń – odzież nie powinna krępować ruchów. Zadbać trzeba również o przestrzeń do realizacji ćwiczeń. Trening można wykonywać w domu, ogrodzie czy w innym miejscu, ważne, aby panowały tam cisza i spokój, było ciepło i nie brakowało świeżego powietrza. Do ćwiczeń można włączać muzykę relaksacyjną.
Trening autogenny Schultza to technika relaksacji, której celem jest zmniejszenie napięcia mięśniowego i napięcia w obrębie nerwów. Metoda ta może stanowić element wspomagający leczenie wielu schorzeń i zaburzeń, w tym m.in. z zakresu układu nerwowego, hormonalnego, oddechowego oraz o charakterze psychosomatycznym. Z jej dobroczynnego wpływu korzysta się dodatkowo podczas zabiegów położniczych i dentystycznych czy leczenia chirurgicznego.
Trening autogenny Schultza ma pomagać w kształtowaniu takich cech, jak: autoobserwacja, wytrwałość, współpraca. Metoda zapewnia lepszy wgląd w samego siebie i pomaga w zwalczaniu lęku, niepewności, stresu czy przygnębienia. Trening wykorzystywany jest również w psychofizycznej regeneracji sił organizmu. Technika ta używana jest w pracy z dziećmi nadpobudliwymi psychoruchowo.